Stikstof, een lastpak

Vorige artikel
Volgende artikel

Ik heb al veel over stikstof geschreven en daar wil ik niet te veel aan toevoegen, maar het is een te belangrijk onderwerp om het hierbij te laten.

Hoewel de zure regen flink is aangepakt door de uitstoot van zwaveldioxide tegen te gaan, neemt de uitstoot van stikstof nog steeds toe. De belangrijkste veroorzakers van de uitstoot zijn landbouw, (vee-)industrie en verkeer. Dit heeft dramatische gevolgen, maar het zijn sluipende processen. Een brand kan een bos in één keer om zeep helpen, stikstofdepositie doet dat in de loop van tientallen jaren. Het herstel zal na een brand echter wel sneller gaan.

Verzuring

  • Verzuring (het dalen van de pH) zorgt ervoor dat de mycorrhizale schimmels niet meer functioneren, wat bomensterfte tot gevolg heeft.
  • Verzuring leidt er ook toe dat de minerale deeltjes in de bodem honderd keer sneller verweren dan natuurlijk is, wat leidt tot het uitspoelen van waardevolle micronutriënten.
  • Daarnaast zorgt verzuring ervoor dat calcium sneller wordt opgelost, met als gevolg dat het calcium uitspoelt. Dit zorgt voor een calciumgebrek bij plant en dier.
  • Eierschalen worden door calciumgebrek bijvoorbeeld zo dun dat de inhoud uitdroogt.
  • Als de eieren wel uitkomen, kunnen de jonge vogeltjes hun botjes breken door kalkgebrek.

Het tegengaan van stikstofuitstoot door de veestapel in Nederland drastisch te verkleinen is pure noodzaak. Het zal zowel de ruim 500 miljoen dieren in de bio-industrie als de ontelbare dieren in de natuur een hoop onnodig leed besparen.

In de eerste maanden van 2016 zijn er 45% minder vlinders geteld dan in 2015. Dit heeft niet alleen met stikstof te maken, ook het maaibeleid en pesticiden spelen een rol. Foto: dagpauwoog, Wikimedia Commons

Stikstopdepositie

Het teveel aan stikstof zelf veroorzaakt ook problemen:

  • Door dat stikstofoverschot blijken er bij eikenbomen bepaalde aminozuren te ontbreken, waardoor deze massaal afsterven.
  • Mossen, grassen, brandnetels en bramen doen het goed als er veel stikstof beschikbaar is. Brandnetels zijn de waardplanten van prachtige vlinders zoals de dagpauwoog, atalanta, kleine vos en gehakkelde aurelia.
  • Helaas zit er zoveel stikstof in de bomen en planten waardoor de rupsen die ervan eten sterven.

Het stoppen met het gebruik van kunstmest en de invoer van veevoeder zijn logische eerste stappen. Maar hoe dan ook duurt het nog tientallen jaren voordat er weer enigszins een balans is.

Meer lezen: 

Vorige artikel
Volgende artikel
5+